Bij vrijwel elke verkoop, verhuur of oplevering van een bedrijfspand heb je een geldig energielabel nodig. In de praktijk merken we dat de regels vaak pas ter sprake komen als de transactie al loopt, en dan blijkt er van alles onduidelijk: geldt de plicht ook bij het verlengen van een huurcontract, wat doe je met een loods waar kantoorruimte in zit, en hoe zit het sinds kort met monumenten? Hieronder zetten we uiteen wanneer een label verplicht is, voor welke gebouwen dat geldt en wat er in 2026 is veranderd.
Op welke momenten is een energielabel voor een bedrijf verplicht?
Volgens het RVO heeft een utiliteitsgebouw een geldig energielabel nodig bij verkoop, bij het aangaan, verlengen of vernieuwen van een huurcontract en bij oplevering van nieuwbouw of na een ingrijpende renovatie. De eis bij verlenging van een contract is nieuw sinds 29 mei 2026. Voorheen kwam je er als verhuurder mee weg om bij een contractverlenging niets te doen, nu moet er een geldig label liggen. Gebouwen van overheidsinstanties hebben zelfs ten alle tijden een label nodig, ook zonder dat er iets verkocht of verhuurd wordt.
De verplichting ligt bij de eigenaar, niet bij de huurder. Ontbreekt het label op het moment van de transactie, dan kan de Inspectie Leefomgeving en Transport een boete opleggen die voor rechtspersonen flink kan oplopen. Daar komt bij dat kopers, huurders en hun adviseurs het label tegenwoordig standaard opvragen voordat ze tekenen, waardoor het ook voor jou fijn is om deze al te hebben liggen.
Voor welke gebouwen geldt de labelplicht?
De plicht geldt voor gebouwen met een kantoor-, winkel-, horeca-, onderwijs-, zorg-, sport- of logiesfunctie. Heeft een pand uitsluitend een industriefunctie, zoals een productiehal of een loods, dan is er geen label nodig. Het wordt interessant zodra er andere functies bij komen: zitten er in of bij die hal ruimtes met een labelplichtige functie, bijvoorbeeld kantoren of een showroom, en zijn die samen groter dan 50 vierkante meter, dan is voor dat deel wel een energielabel voor utiliteitsgebouwen verplicht. Dat is een grens die veel bedrijfshallen met een kantoorgedeelte ongemerkt overschrijden.
Bij panden waar wonen en werken samenkomen, denk aan een winkel met een woning erboven, is voor elk deel een apart label nodig. Verwar het energielabel trouwens niet met de BENG-berekening: die hoort bij de vergunningaanvraag voor nieuwbouw en toetst het ontwerp, terwijl het label laat zien hoe een bestaand of net opgeleverd gebouw presteert. Twijfel je hoe de functies in jouw pand zijn ingedeeld, dan is dat iets om vooraf uit te zoeken en niet halverwege een verhuurtraject.
Hoe komt het label tot stand?
Een gecertificeerde EP-U-adviseur komt langs, neemt het pand op en beoordeelt de isolatie, de installaties en de eventuele eigen opwek. Op basis daarvan wordt de energieprestatie berekend volgens de NTA 8800, de methode die sinds 2021 voor alle energielabels in Nederland geldt. Het resultaat komt in de landelijke database EP-online te staan en is tien jaar geldig. Een label uit 2018 kun je dus nog tot 2028 gebruiken, al is zo’n ouder label gebaseerd op een andere rekenmethode en daarmee een wankele basis onder een verduurzamingsplan.
Heb je meerdere panden, houd dan de vervaldata bij. Labels die stilletjes verlopen zorgen voor vertraging op het moment dat je ze nodig hebt. En is er tussentijds geïsoleerd of een installatie vervangen, dan loont het om een nieuwe energielabel aan te vragen: het label laat dan de verbeterde prestatie zien en de geldigheid begint opnieuw.
Wat veranderde er op 29 mei 2026?
Op die datum ging de eerste fase van de Europese EPBD IV-richtlijn in Nederland in. De opvallendste wijziging voor pandeigenaren is dat de uitzondering voor monumenten is vervallen. Rijks-, provinciale en gemeentelijke monumenten hebben sindsdien bij verkoop, verhuur en verlenging gewoon een label nodig. Daarnaast is het label zelf vernieuwd, met onder meer de CO2-uitstoot en concrete verbetermaatregelen erop. Labels van vóór die datum blijven ongewijzigd geldig.
De richtlijn wordt in fasen ingevoerd en er komt nog meer aan. In 2030 verdwijnen de plusklassen en loopt de schaal weer gewoon van G tot en met A, met een gemoderniseerde rekenmethode erachter. Belangrijker voor eigenaren van bedrijfspanden: vanaf datzelfde jaar moeten de slechtst presterende utiliteitsgebouwen hun energieprestatie verbeteren. Welke gebouwen daar precies onder vallen wordt in 2027 vastgelegd, maar wie nu een pand met een laag label bezit, kan er verstandig aan doen daar bij verduurzamingsplannen alvast rekening mee te houden.
De extra eis voor kantoorgebouwen
Voor kantoren geldt sinds 1 januari 2023 nog iets bovenop de labelplicht: een kantoorgebouw van 100 vierkante meter of meer moet minimaal energielabel C hebben, anders mag het formeel niet als kantoor in gebruik zijn. Die eis staat in het Besluit bouwwerken leefomgeving en gaat terug op het Energieakkoord van 2013. Gemeenten en omgevingsdiensten handhaven erop, met een waarschuwing, een dwangsom of in het uiterste geval een gebruiksverbod.
Het verschil tussen die twee verplichtingen zorgt geregeld voor verwarring. Een klein kantoor van 80 vierkante meter valt buiten de label C-eis maar heeft bij verkoop of verhuur wel gewoon een label nodig. Omgekeerd voldoet een groot kantoor met een geldig label D wel aan de labelplicht, want er ís een label, maar het schendt de minimumeis. In ons artikel over de kantorenverplichting gaan we dieper in op de uitzonderingen en op de route van label D naar C.
Wat als het label ontbreekt?
Zonder geldig label op het transactiemoment loop je een boete van de ILT op, maar in de praktijk merken eigenaren het vooral in de deal zelf. Als een koper of huurder erachter komt dat het label ontbreekt, haken ze af of gebruiken ze het om de prijs te drukken. Bij portefeuilletransacties is een compleet labeldossier inmiddels een harde voorwaarde en geen administratieve bijzaak.
Is het label verlopen of nooit geregistreerd, dan kun je bij ons een energielabel voor je bedrijfspand aanvragen. Onze EP-U-adviseurs doen de opname ter plaatse en registreren het label officieel in EP-online, zodat je bij de volgende transactie niet tegen problemen aanloopt.
