Een energielabel voor een bedrijfspand is bij vrijwel elke transactie verplicht. Toch zijn de regels voor eigenaren niet altijd helder. Geldt de plicht ook bij huurverlenging? Hoe zit het met een loods met kantoorruimte, of met een monument? Per 29 mei 2026 scherpt de Europese EPBD IV-richtlijn de regels verder aan. In dit artikel zetten we de labelplicht voor utiliteitsgebouwen uiteen: voor wie hij geldt, op welke momenten, wat er veranderde en wat je riskeert zonder label.
Op welke momenten is een energielabel voor een bedrijf verplicht?
Volgens de RVO heeft elk utiliteitsgebouw een geldig energielabel nodig. Dat geldt ook bij oplevering van nieuwbouw of na een ingrijpende renovatie. De verplichting bij huurverlenging is nieuw sinds 29 mei 2026. Daarvoor hoefde bij het verlengen van een bestaand contract geen label aanwezig te zijn. Overheidsgebouwen vormen een uitzondering in de andere richting: die moeten altijd over een geldig label beschikken, ook zonder transactie.
De verantwoordelijkheid ligt bij de eigenaar, niet bij de huurder, maar raakt beide partijen. Zonder geldig label op het transactiemoment kan de RVO een bestuurlijke boete opleggen. Kopers, huurders en hun adviseurs vragen het energielabel daarom vaak standaard op voordat een deal rondkomt. Een ontbrekend label is daarmee niet alleen een juridisch maar ook een commercieel risico.
Voor welke gebouwen geldt de labelplicht?
De labelplicht voor utiliteitsgebouwen geldt onder meer voor gebouwen met een kantoor-, winkel-, horeca-, onderwijs-, zorg-, sport- of logiesfunctie. Een pand met uitsluitend een industriefunctie, zoals een productiehal of loods, valt buiten de plicht. Maar zodra er labelplichtige ruimtes in het pand zitten, zoals kantoren of een showroom, verandert dat. Zijn die ruimtes samen groter dan 50 m², dan is voor dat gedeelte wél een energielabel verplicht. Veel bedrijfshallen hebben een kantoorgedeelte dat die grens overschrijdt zonder dat de eigenaar zich dat realiseert.
Bij een combinatie van wonen en utiliteitsfuncties gelden aparte regels per functie. De woonfunctie valt onder het reguliere woningenergielabel. Verwar het energielabel ook niet met de BENG-berekening bij nieuwbouw. BENG toetst het ontwerp aan de nieuwbouweisen. Het energielabel toont juist de prestatie van een bestaand of opgeleverd gebouw. Twijfel je over de functiescheiding of over welk label je nodig hebt? Bespreek dat dan vooraf met een EP-adviseur.
Hoe wordt het energielabel opgesteld?
Een gecertificeerde EP-U-adviseur stelt het energielabel op. Daarbij neemt hij het pand fysiek op en beoordeelt de gebouwschil, installaties en eventuele eigen energieopwekking. Op basis daarvan berekent hij de energieprestatie volgens de NTA 8800-methodiek. Het resultaat is een label op de schaal van G tot en met A+++++ dat wordt geregistreerd in de landelijke database EP-online en tien jaar geldig is. Een label uit 2018 is dus bruikbaar tot 2028, maar houd er rekening mee dat labels van vóór 2021 op een andere rekenmethode zijn gebaseerd.
Heb je meerdere panden in bezit? Dan loont het om geldigheidsdata bij te houden en labels tijdig te vernieuwen. Zeker als je het pand tussentijds hebt verbeterd, loont een nieuw label. Het weerspiegelt de betere prestatie, versterkt je positie bij verhuur of verkoop en start een nieuwe geldigheidstermijn van tien jaar.
Wat veranderde er per 29 mei 2026?
Per 29 mei 2026 is de Europese EPBD IV-richtlijn omgezet naar Nederlandse regelgeving. De grootste verandering is het vervallen van de uitzondering voor monumentale panden: beschermde rijks-, provinciale en gemeentelijke monumenten moeten sindsdien ook een energielabel hebben bij verkoop, verhuur of huurverlenging. Daarnaast heeft het energielabel een nieuw ontwerp gekregen met uitgebreidere informatie, waaronder broeikasgasemissies en concrete verbetermaatregelen. Ook is de nieuwe labelklasse A0 geïntroduceerd voor gebouwen die voldoen aan de eisen voor een emissievrij gebouw, de zogeheten Zero Emission Buildings. Bestaande labels blijven gewoon geldig.
Richting 2030 vereenvoudigt de EU de labelschaal van G tot A; de plusklassen vervallen. Daarnaast stuurt de richtlijn aan op minimale prestatie-eisen voor de slechtst presterende utiliteitsgebouwen. Hoe Nederland dat precies invult, moet nog duidelijk worden. De richting staat echter vast: panden met een slecht label komen vroeg of laat aan de beurt. Overweeg je te verduurzamen, dan loont het om verder te kijken dan de labelletters en te sturen op de werkelijke energieprestatie.
De extra verplichting voor kantoorgebouwen
Los van de algemene labelplicht geldt sinds 1 januari 2023 een aparte eis voor kantoorgebouwen: een kantoor van 100 m² of meer moet minimaal energielabel C hebben, anders mag het formeel niet als kantoor worden gebruikt. Die eis komt voort uit het Energieakkoord van 2013 en wordt door gemeenten en omgevingsdiensten gehandhaafd met waarschuwingen, dwangsommen of in het uiterste geval een gebruiksverbod.
Belangrijk om te weten: de label C-eis en de algemene labelplicht zijn twee verschillende verplichtingen. Een kantoor kleiner dan 100 vierkante meter valt niet onder de label C-eis, maar heeft bij een transactie nog steeds een geldig energielabel nodig. Een groot kantoor met een geldig label D voldoet weliswaar aan de labelplicht, maar overtreedt de minimumeis.
Wat als het energielabel ontbreekt?
Zonder geldig energielabel op het moment van verkoop, verhuur of huurverlenging riskeer je als eigenaar een boete. In de praktijk weegt het commerciële risico vaak nog zwaarder: kopers en huurders haken af of gebruiken het ontbrekende label als onderhandelingsmiddel. Bovendien vormt de labelopname vaak het startpunt om te bepalen welke energiebesparende maatregelen verplicht zijn. Wie geen label heeft, mist dus ook dat inzicht.
Wie nog geen energielabel heeft, kan bij ons een energielabel voor een bedrijfspand aanvragen. Een gecertificeerde EP-U-adviseur doet de opname ter plaatse en registreert het label in EP-online. Heb je het pand tussentijds verbeterd, dan registreren we een nieuw label dat de betere prestatie weerspiegelt en weer tien jaar geldig is. Wil je verder kijken dan het label zelf? Dan stellen we ook een verduurzamingsplan op, zodat je weet welke maatregelen het meest opleveren en in welke volgorde je ze het beste kunt uitvoeren.
